Nieuwe A16 wereldprimeur

Nieuwsgierige omwonenden nemen een kijkje op de A16 Rotterdam, kort voor de officiële opening. De nieuwe snelweg is 11 kilometer lang en verbindt de bestaande A16 bij het Terbregseplein rechtstreeks met de A13 bij Rotterdam The Hague Airport. De snelweg moet de files op de A13 en A20 verminderen, en een einde maken aan het sluipverkeer in de spits op de onderliggende wegen. Zo verbetert de doorstroming èn de leefbaarheid.

Passend

Om de A16 Rotterdam goed in te passen in het omliggende landschap, is de Rottemerentunnel aangelegd. Deze tunnel met een lengte van 2.235 meter ligt half verdiept in het Lage Bergse Bos en onder de rivier de Rotte door.

Eind 2024 zijn de eerste bomen geplant op het tunneldak. De inrichting van het tunneldak en de taluds maakt deel uit van de algehele vernieuwing van het Lage Bergse Bos. Om het recreatiegebied aantrekkelijker te maken, hebben het Recreatieschap Rottemeren en Staatsbosbeheer de afgelopen jaren delen opnieuw ingericht. Het gebied rondom de tunnel heeft een parkachtig karakter met veel open ruimte, zachte glooiingen en verspreid groen gekregen. Naar het noorden, hier rechts op de foto, heeft het Lage Bergse Bos nu nadrukkelijker het karakter van een bos.

Duikers

In het najaar van 2020 is begonnen met de bouw van de Rottemerentunnel, volgens een strak schema. De tunnel was opgedeeld in 34 bouwkuipen met lengtes variërend van 50 tot 200 meter, waarbij elke bouwkuip dezelfde bouwstappen doorliep:

• Allereerst zijn damwanden geplaatst om de bouwkuipen uit te graven zonder dat het grondwater in de omgeving zou dalen, gevolgd door het aanbrengen van funderingspalen.
• Met behulp van verschillende duikteams zijn vervolgens de vloeren van de tunnel gestort met onderwaterbeton, om waterdichte bouwkuipen te creëren. Zodra een vloer gereed was, werd het water uit de bouwkuip gepompt.
• Daarna werden de wanden en het dak van de tunnel gestort. In het midden van de tunnel, tussen de wanden, bevindt zich een lange gang, ook wel bekend als het middentunnelkanaal. Dit dient als vluchtroute voor weggebruikers in geval van een calamiteit en als dienstgang voor het plegen van onderhoud.
• Nadat alle wanden en het dak waren gestort, was de tunnel klaar voor de afwerking. Er zijn brandwerende platen tegen de muren aangebracht, asfalt op de rijbanen gelegd en 54 systemen zoals verlichting, matrixborden, slagbomen, omroepinstallatie en ventilatoren geïnstalleerd.

Nul op de meter

De A16 Rotterdam is de eerste energie-neutrale snelweg met tunnel ter wereld. Hoe dan? De meeste apparaten die we dagelijks gebruiken, werken op gelijkstroom. Maar uit het stopcontact komt wisselstroom. Daarom zit er een adapter in een apparaat: die zet wisselstroom om in gelijkstroom. Hierbij gaat energie verloren. In de Rottemerentunnel worden de meeste installaties, zoals camera’s, luidsprekers en verlichting, rechtstreeks gevoed met gelijkstroom. Daardoor zijn er geen energieverslindende omvormers meer nodig.

Maar er is meer. En dat heeft te maken met de verlichting. Aan het begin van een tunnel is er overdag veel licht nodig. Daarmee is de overgang van buiten naar binnen, en andersom, zo klein mogelijk. In de Rottemerentunnel is bij de tunnelmond lichtgekleurd asfalt gelegd. En de tunnelwand is daar bekleed met een speciale laag. Het licht bij de tunnelingang kaatst zo beter terug, waardoor de lampen minder fel hoeven te branden.

Alle benodigde energie wordt duurzaam opgewekt, zoals met de zonnepanelen op de foto, in de oksels van Knooppunt Terbregseplein.

Betrokken buurvrouw

Vlak langs het tracé staat een voormalige molen. Daar woont Nel Overes, inmiddels 90 jaar oud. Ze weigerde om plaats te maken voor de bouw: “Ik ga niet weg, want dan ga ik dood!” Ze hoefde niet weg; de bouwroute werd om haar woning heen gelegd.

Nel volgde de bouw met grote nieuwsgierigheid en legde alle werkzaamheden op foto vast. “Ik stond soms met mijn oren te klapperen. Onderwaterlassen! Ik had er nog nooit van gehoord!”

Nel was eregast bij de opening en reed als eerste door de Rottemerentunnel. Tegen de bouwers zei Nel: “Ik wil jullie allemaal hartstikke bedanken voor alles wat ik heb mee mogen maken. Ik heb er zó van genoten, en geniet er nog steeds van.”

Zes jaar zat ze in de herrie. “Maar ach, daar wen je aan, als je maar wil. En nu is het weer rustig.”