MER in cijfers
-
Het ministerie van IenW heeft in 2025 Royal Haskoning DHV opnieuw gevraagd om op basis van bureauonderzoek informatie te verzamelen over omgevingsvisie en mer. Er is voor iedere provincie en gemeente in Nederland gekeken of er een omgevingsvisie is vastgesteld, en of er bij een omgevingsvisie een MER/OER is opgesteld of een plan-mer-beoordeling is uitgevoerd. Vervolgens is gekeken of de Commissie mer om advies is gevraagd.
Omgevingsvisies en mer
Voortgang gemeenten opstellen en vaststellen omgevingsvisie
Sommige gemeenten gebruiken de term 'toekomstvisie' in plaats van 'omgevingsvisie'. Deze tellen ook mee als omgevingsvisie. De cijfers komen van 342 gemeenten.
| Status omgevingsvisie | Aantal |
|---|---|
| Omgevingsvisie vastgesteld | 287 |
| Ontwerp-omgevingsvisie, nog niet vastgesteld | 19 |
| Omgevingsvisie wordt opgesteld | 31 |
| Nog geen omgevingsvisie | 5 |
Gemeentelijke (ontwerp-)omgevingsvisie en mer
Het gaat hier om 306 gemeenten. Dit zijn de gemeenten met een vastgestelde omgevingsvisie (287) en gemeenten met een ontwerp-omgevingsvisie die nog niet is vastgesteld (19).
| Ontwerp omgevingsvisie | Aantal |
|---|---|
| Omgevingsvisie zonder planMER, omgevingseffectrapport (OER) of plan-mer-beoordeling | 202 |
| Omgevingsvisie met planMERof OER | 95 |
| Omgevingsvisie met plan-mer-beoordeling | 9 |
Toetsing door Commissie mer
Het gaat hier om 95 gemeenten. Dit zijn de gemeenten met een omgevingsvisie met planMER of OER.
| Wel of geen toetsing | Aantal |
|---|---|
| Wel een toetsing | 85 |
| Geen toetsing | 10 |
Opvolging adviezen Commissie mer 2024
Er zijn in totaal 67 MER'ren van projecten en plannen die voor advies aan de Commissie mer zijn voorgelegd. Van deze 67 zijn er 48 MER'ren waarbij bij de eerste toetsing nog belangrijke informatie miste. Bij 14 van de 67 MER'ren is nog geen besluit genomen of gevonden. 5 van de 67 MER'ren kregen in één keer een positief toetsingsadvies.
Van de 48 MER'ren waar bij de eerste toetsing nog belangrijke informatie miste, zijn er bij 42 wel aanvullingen gedaan (soms 2 keer). Bij 6 is geen aanvulling gedaan. Bij 47 van de 48 is in de toelichting een reactie gegeven op het advies van de Commissie mer. Bij 1 MER is in de toelichting geen reactie gegeven op het advies.
Van de 42 MER'ren waar 1 of 2 aanvullingen zijn gedaan, zijn 31 aanvullingen niet voor advies voorgelegd. 11 aanvullingen zijn voor advies voorgelegd aan de Commissie mer.
Van de 11 MER'ren waarbij aanvullingen voor advies zijn voorgelegd, zijn 2 aanvullingen uiteindelijk positief getoetst. Bij 9 MER'ren mist er nog belangrijke informatie.
Binnengekomen helpdeskvragen per maand in 2025
| Maand | Aantal |
|---|---|
| Januari | 26 |
| Februari | 31 |
| Maart | 22 |
| April | 25 |
| Mei | 17 |
| Juni | 17 |
| Juli | 17 |
| Augustus | 11 |
| September | 20 |
| Oktober | 23 |
| November | 24 |
| December | 13 |
Herkomst helpdeskvragen
| Herkomst | Percentage |
|---|---|
| Omgevingsdienst | 34,2% |
| Gemeente | 25,2% |
| Advies-/ingenieursbureau | 14,2% |
| Provincie | 6,1% |
| Rijksoverheid | 6,5% |
| Waterschap | 2,9% |
| Bedrijf | 4,1% |
| Anderen | 4,1% |
| Particulier | 1,2% |
| Belangenorganisatie | 0,4% |
| Onderwijs | 0,4% |
| Rijkswaterstaat | 0,8% |
Verdeling helpdeskvragen per onderwerp
De helpdeskvragen zijn verdeeld over de volgende onderwerpen: Plan-mer, Plan-mer beoordelingen, Project-mer, Mer-plicht algemeen, Uitleg project-categorie en Overig. De vragen komen van verschillende doelgroepen: adviesbureaus en bedrijven, omgevingsdiensten, gemeenten, provincies, rijksoverheid, waterschappen en anderen. Project-mer ontving verreweg de meeste vragen (circa 83), gevolgd door plan-mer beoordelingen (circa 40) en plan-mer (circa 31).
Nederland ontvangende partij bij grensoverschrijdende mer 2025
Totaal was Nederland 83 keer de ontvangende partij bij grensoverschrijdende mer in 2025. Het ging voor 72% om een project-mer en voor 28% om een plan-mer.
| Land | Aantal keer |
|---|---|
| België | 38 |
| Duitsland | 24 |
| Verenigd Koninkrijk | 9 |
| Luxemburg | 4 |
| Noorwegen | 1 |
| Zweden | 1 |
| Denemarken | 5 |
| Finland | 1 |
Mer in Staat van VTH
In november 2025 is de eerste versie gepubliceerd van een nieuw 2-jaarlijks onderzoek naar het functioneren van het stelsel voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in het omgevingsrecht: de Staat van VTH. In dit onderzoek zijn ook vragen gesteld aan provincies en omgevingsdiensten over beschikbare budgetten en gehanteerde procedures voor de kwaliteit van het milieueffectrapport.
Omgevingsdiensten (n=28)
De vraag was: is er budget beschikbaar voor de beoordeling van het MER, én is er een procedure vastgelegd om de kwaliteit ervan intern te beoordelen?
| Situatie | Percentage | Aantal |
|---|---|---|
| Wel budget én procedure | 57% | 16 van 28 |
| Geen budget, wel procedure | 11% | 3 van 28 |
| Wel budget, geen procedure | 14% | 4 van 28 |
| Geen van beide | 18% | 5 van 28 |
Van de 19 omgevingsdiensten met een vastgestelde kwaliteitsprocedure geeft 74% aan dat deze procedure leidt tot de gewenste kwaliteit. 26% geeft aan dat dit niet van toepassing is.
Provincies (n=12)
De vraag was: is er budget beschikbaar voor de uitvoering van planMER bij een omgevingsvisie en programma's, én is er een procedure vastgelegd om de kwaliteit van het planMER intern te beoordelen?
| Situatie | Percentage | Aantal |
|---|---|---|
| Wel budget én procedure | 25% | 3 van 12 |
| Geen budget, wel procedure | 17% | 2 van 12 |
| Wel budget, geen procedure | 17% | 2 van 12 |
| Geen van beide | 42% | 5 van 12 |
Van de 5 provincies met een vastgestelde kwaliteitsprocedure geeft 80% aan dat deze procedure leidt tot de gewenste kwaliteit. 20% geeft aan van niet.
*Het percentage bij 'leidt tot gewenste kwaliteit' is berekend over de respondenten mét een vastgelegde kwaliteitsprocedure, niet over het totaal.